Een belangrijk pluspunt in het concept is de verschuiving van generieke regels naar bedrijfsgerichte doelsturing op grondwaterkwaliteit. Dit geeft ondernemers meer ruimte om hun vakmanschap te laten zien en maatwerk te leveren, in plaats van te werken volgens ‘kalenderlandbouw’. Wel hebben we laten weten dat de huidige teksten nog teveel elementen van die kalenderlandbouw bevatten.
Protocol mineraal stikstofresidu
Voor een toekomstbestendige aanpak pleit Cumela ervoor dat niet alleen N-mineraalmetingen worden gebruikt, maar dat er ook rechtstreeks op nitraat wordt gemeten. Daarnaast vragen wij aandacht voor extreme weersomstandigheden, die grote invloed kunnen hebben op nitraatmetingen, ook als ondernemers zorgvuldig hebben gewerkt. Belangrijk is dat het protocol praktisch uitvoerbaar blijft en ondernemers niet opzadelt met onnodige lasten.
Snelle toelating van RENURE
De sector heeft dringend behoefte aan een snelle goedkeuring van RENURE door de Europese Commissie. Dit biedt kansen voor betere benutting van nutriënten, minder kunstmestgebruik en een stabielere mestmarkt. Uitstel zou juist leiden tot meer mestafzetproblemen.
Handhaving en professionaliteit
Cumela onderschrijft het belang van goed toezicht en duidelijke handhaving. We staan immers voor een professionele sector die graag een bijdrage wil leveren aan de doelen van de Nitraatrichtlijn.
Overige punten
- We willen dat het begrip ‘plaatsingsruimte’ vervangen wordt door ‘bemestingsruimte’, om de negatieve lading te vermijden.
- We vragen om een heldere afwijzing van kalenderlandbouw; beleid moet meer inspelen op teelt- en gewas-specifieke omstandigheden.
- We hebben gewezen op het belang van goed bodembeheer als basis voor duurzaam werken, met ondersteuning via voorlichting, opleidingen en demonstraties.
Conclusie
Cumela ziet in dit 8e Actieprogramma goede kansen voor een toekomstbestendige landbouw, mits doelsturing echt centraal komt te staan, er snel duidelijkheid komt over RENURE en handhaving stevig en eerlijk wordt uitgevoerd. Onze inzet blijft gericht op werkbare regels die ondernemers ruimte geven om hun vakmanschap te tonen en bij te dragen aan een gezonde bodem en schoon water.
Achtergrond en vervolg
Deze internetconsultatie vond plaats om te komen tot een nieuw Actieprogramma Nitraatrichtlijn dat 1 januari van start moet gaan. In dit actieprogramma (dat loopt tot en met 2029) geeft Nederland richting Europese Commissie aan op welke wijze ze wil gaan voldoen aan de doelstelling van 50 mg per liter (bovenste) grondwater. Ook geeft ze daarin aan hoe ze eutrofiëring van het oppervlaktewater wil tegengaan. Met de input van deze consultatie zal het ministerie werken aan een definitief actieprogramma dat voor 1 januari ook nog wordt voorgelegd aan de Tweede Kamer.
Cumela werkt sinds een aantal jaren samen binnen een breed consortium binnen het landbouwbedrijfsleven om doelsturing op grondwaterkwaliteit te verankeren in het nieuwe mestbeleid.