Column - Landbouw en bouw hebben elkaar nodig

Datum: 20 november 2019
Laatst bijgewerkt: 26 februari 2020
Door: Janneke Wijnia Lemstra
Cumela is er voor jou als agrarisch loonwerker, voor jou als grondverzet- of cultuurtechnisch bedrijf en voor jou als mestondernemer. Als sector met zo’n brede achterban in landbouw én bouw zijn wij uniek. De sectoren hebben elkaar nodig om uit de huidige impasse te komen. Daar zetten wij ons dagelijks keihard voor in. In dit artikel nemen we je mee in onze activiteiten van het afgelopen halfjaar.

Regelmatig krijgen we telefoontjes en mailtjes van leden, die het gevoel hebben dat er te veel nadruk ligt in onze berichtgeving en lobby op grondverzet & infra en andersom ook dat er te veel aandacht in onze berichten is voor het agrarische en mest. Wij kunnen ons voorstellen dat dit beeld op bepaalde momenten ontstaat. Er is de afgelopen maanden in de cumelasector veel aan de hand en wij streven ernaar iedereen zo goed mogelijk van alle actualiteiten op de hoogte te houden. Daarbij is soms het schaaltje van de weegschaal met grondverzet & infra zwaarder en de andere keer slaat de weegschaal juist door naar agrarisch en mest. Bekijk het eens over een langere periode en dan is de weegschaal in evenwicht. Samen zijn de cumelaondernemers een uiterst sterke alliantie en zetten we de cumelasector goed en stevig op de kaart.

Lobbyen richting politiek
Samen met jullie hebben we ons de afgelopen periode enorm ingespannen om de politiek te bewegen met goede voorstellen te komen voor stikstof en PFAS, maar we zijn er nog niet. De komende weken zetten we in op:1. Lobby stikstof voortzetten
In de maatregelen die het kabinet presenteerde om de depositie van stikstof te verlagen, zit een aantal goede punten, maar de meeste maatregelen leveren geen winst op voor de korte termijn of ze leiden tot willekeur in de toekenning van stikstofruimte. Kortom, de onzekerheid en onduidelijkheid op dit dossier blijft. We blijven hierop lobbyen richting politiek op basis van het 10-puntenplan van VNO-NCW en onze eigen oplossingsrichtingen voor het agrarisch loonwerk, het grondverzet en de cultuurtechniek.

2. Strijden voor een werkbare norm en schade claimen
Voor PFAS had de minister half november een tijdelijke werkbare norm kunnen vaststellen of het tijdelijk handelingskader buiten werking kunnen stellen. Dit heeft ze niet gedaan. Wij maken ons ernstig zorgen of er op 1 december wel iets werkbaars komt. Cumela blijft hier bovenop zitten.
Ook vinden we dat de minister een onbezonnen fout heeft gemaakt door in het tijdelijk handelingskader de laagst meetbare norm van 0,1 microgram per kilogram te hanteren. Uit onderzoek blijkt nu dat die niet betrouwbaar te meten is. Er is sprake van onbehoorlijk bestuur en daarom onderzoeken we de mogelijkheden van een schadeclaim. De reeds geleden schade is enorm groot, ook voor de werkgelegenheid. Tijdelijke werknemers en zzp’ers zitten al thuis en machines staan stil.

3. Deeltijd-WW inzetten
Om te voorkomen dat werknemers volledig worden ontslagen en daardoor verloren raken voor onze sector, proberen wij samen met andere brancheorganisaties deeltijd-WW in werking te laten stellen door minister Koolmees. Hiermee kunnen we de (hopelijk tijdelijke) dip in de orderportefeuille opvangen en kunnen deskundige vakkrachten in dienst blijven.
Verder gaan we ons ook voorbereiden op de gevolgen van deze crisis. Vragen die er dan toe doen, zijn: Wat betekent dit de komende jaren voor onze leden? Wat betekent het voor Cumela als organisatie?

Cumela op de kaart!
We hebben de afgelopen maanden enorm veel gecommuniceerd over onze activiteiten in de stikstof- en PFAS-dossiers naar onze achterban en zijn meer dan ooit in diverse media aan het woord geweest. We worden gezien als een belangrijke gesprekspartner door overheden, Kamerleden en andere organisaties. Cumela staat op de kaart! Dank aan alle leden die tot nu toe hier hun bijdrage aan hebben geleverd.

Acties
Wij staan voor een aanpak waarbij we met goede, duidelijke en professionele communicatie en met de juiste en feitelijke argumenten overheidsinstanties en politiek de juiste kant op laten bewegen. De kant die voor onze leden de meest praktische, werkbare oplossing biedt. Dat is wat Cumela doet en wat andere brancheorganisaties ook doen. We worden gerespecteerd om onze kennis en het bieden van oplossingen.
Acties die spontaan vanuit de achterban ontstaan, zoals de agrarische acties en de actie vanuit het grondverzet, kunnen onze lobby ondersteunen, mits publieksvriendelijk en ze niet uit de hand lopen. Deze acties benadrukken dat er echt iets aan de hand is in deze sectoren, waarin cumelaondernemers direct en indirect betrokken zijn. Wij hebben alle begrip voor het ondersteunen van deze acties door een groot deel van onze leden, maar zullen een dergelijke actie nooit zelf organiseren. Dit zou ook afbreuk doen aan het effect van dergelijke acties. Het is uniek en eenmalig, dat Cumela samen met een aantal andere brancheorganisaties en VNO-NCW besloot om de actie van Grond in Verzet te steunen, omdat we met onze lobby op het stikstof- en PFAS-dossier op dat moment volledig waren vastgelopen.

Oplossingen voor stikstofprobleem
Al voor de zomer zijn wij in contact gekomen met het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) over het stikstofdossier. Beleidsmedewerker Hans Verkerk is daar onze vertegenwoordiger op dit dossier. Al snel werd duidelijk dat het crisishandboek uit de la moest worden gehaald. Ook binnen VNO-NCW is snel opgeschaald en is er een Taskforce samengesteld, waarin Teun Jansen (normaal gesproken omgevingsadviseur bij Cumela Advies) onze sector vertegenwoordigt en onderdeel uitmaakt van het kernteam van deze Taskforce. Hij brengt nadrukkelijk alternatieve oplossingen in voor de veehouderijsector. Een halvering van de veestapel, zoals een kamerlid van D66 voorstelde, zou immers ook keihard onze sector raken. In de overleggen die we hebben bij ministeries, politici en andere brancheorganisaties, benadrukken wij dat er andere oplossingen mogelijk zijn om de emissies van de veehouderijsector te verminderen, dan een halvering van de veestapel. Dat laatste mag geen doel op zich zijn.
Samen met VNO-NCW is er een 10-puntenplan opgesteld. Aanvullend daaraan hebben wij nog eens twee (later drie) aanvullende maatregelen voorgesteld om het indirecte belang van onze leden, die werkzaam zijn voor de agrarische sector, te behartigen. Wij behartigen niet de directe belangen van de agrarische sector, maar onze sector is indirect wel belanghebbende. Wij zijn blij dat er een krachtig agrarisch collectief is ontstaan, waar wij nauw contact mee onderhouden om de invalshoek van onze leden in te brengen.

Lobby PFAS-norm
Sinds 2018 is er over PFAS veel te doen. Er bestaat een grote behoefte aan een duidelijke landelijke norm en handelingskader. Daar hebben we onze lobby op gericht. Als het ministerie in de zomer met een tijdelijk handelingskader komt, is de verbazing groot. Dit is niet wat wij en onze leden verwachten. Hier kunnen we niet mee aan de slag, maar hiermee gaat de boel vanaf 1 oktober helemaal op slot! Dit signaal geven we direct af aan het ministerie, maar we krijgen geen reactie.
Er volgen maanden van aandringen en een gesprek met de staatssecretaris, die de ernst van de situatie niet lijkt te erkennen. Alle lobbykracht, die we maar kunnen inzetten, gebruiken we, alleen en in samenwerking met andere brancheorganisaties en VNO-NCW, maar helaas zonder snel resultaat. De mede door Cumela georganiseerde demonstratie op het Malieveld, waar onze voorzitter, Wim van Mourik, een inhoudelijk zeer goede toespraak houdt, zorgt ervoor dat er voor 1 december een landelijke achtergrondwaarde komt.
Het bezoek aan het Catshuis, samen met andere ondernemers, om de ernst van de situatie nog eens goed onder de aandacht te brengen bij Mark Rutte en Stientje van Veldhoven, biedt de hoop dat er een dag later toch een tijdelijke en werkbare norm komt. Helaas blijkt dit niet het geval en blijft de boel nog zeker tot 1 december onduidelijk en dus op slot.

Meer informatie
Janneke Wijnia, directeur Cumela, geeft hier aan wat er speelt in de sector en wat Cumela doet om de problemen opgelost te krijgen. Wil je meer weten over deze onderwerpen? Neem dan contact op met de Cumela Ondernemerslijn via tel: 033 - 247 49 99 of per e-mail [email protected]