Wet DBA: geen boetes, maar...

8 september 2017
Het is al weer een poosje stil rond de zzp' ers. De Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (Wet DBA) wordt voorlopig niet gehandhaafd. In ieder geval tot 1 juli 2018. Maar de Belastingdienst blijft bedrijven wel controleren of de zelfstandigen waar ze mee werken wel echt zelfstandig zijn. Tot zo ver geen nieuws.

Ook het feit dat er geen naheffingen of boetes worden uitgedeeld aan opdrachtgevers indien de zzp’ers toch als werknemers worden aangemerkt door de Belastingdienst is bekend (tenzij het om ‘kwaadwillenden’ gaat).
Maar een dergelijke constatering kan toch forse financiële gevolgen hebben voor zelfstandigen. Dat blijkt nu uit een onlangs openbaar gemaakte interne memo van de Belastingdienst.
Als geconstateerd wordt dat er sprake is van een dienstbetrekking (in plaats van ondernemerschap) dan komen betrokken werkenden in een soort twilight zone terecht. Vanwege het niet-handhaafbeleid richting opdrachtgevers komen ze niet in dienst van de opdrachtgever en krijgen niet de arbeidsrechtelijke en sociale verzekeringsvoordelen als werknemer, maar ook niet meer de fiscale voordelen als ondernemer. En dat kan nogal in de papieren lopen.

Omzet van ‘winst uit onderneming’ naar ‘resultaat overige werkzaamheden’
In de memo, openbaar gemaakt na een Wob-verzoek, staat voor de medewerkers van de Belastingdienst uitgelegd dat wanneer er dienstbetrekking geconstateerd wordt en dus ook geen sprake is van ‘winst uit onderneming’. Vanwege de ‘geen handhaving’ uitspraken van Wiebes vindt er in een dergelijk geval geen naheffing loonbelasting via de opdrachtgever plaats. Die krijgt ook geen boete. De betrokken persoon wordt ook niet aangemerkt als werknemer. Maar ook niet meer volledig als ondernemer.|
'Als geen sprake is van winst uit onderneming zal de bron van inkomen gecorrigeerd worden in resultaat uit overige werkzaamheden' (ROW) zo staat te lezen. Bij de ‘bron van inkomen’ wordt voor alle duidelijkheid het inkomen van de zelfstandige bedoeld. De correctie kan ook over al afgeronde opdrachten gaan in eerdere jaren.
De omzet uit de betreffende opdracht moet dus in een ander ‘vakje’ op het belastingformulier. En dat kan nogal wat betekenen: op inkomen uit ‘resultaat uit overige werkzaamheden’ is de zelfstandigenaftrek en de Mkb-winstvrijstelling niet van toepassing. Dat scheelt nogal.

Geen boete, wel correctie aangifte
Staatssecretaris Wiebes heeft altijd gezegd dat zowel opdrachtgevers als zelfstandigen zich geen zorgen hoeven te maken. ‘Geen boetes, geen naheffingen. Niet voor opdrachtgevers, niet voor zzp’ers’, is en was zijn mantra. Formeel klopt dat, maar deze mogelijke financiële gevolgen voor de zelfstandigen vertelde hij er niet bij.
Het is de vraag of de soep zo heet gegeten wordt. Je moet als belastinginspecteur wel aardig wat ‘moed’ hebben om rond een zo politiek omstreden Wet een opdrachtgever geen boete te geven maar wel zelfstandigen het vel over de neus te trekken.
Het wordt daarom tijd dat er een nieuw kabinet komt omdat zij over dit onderwerp politieke keuzes moeten maken en deze periode van onzekerheid zo kort mogelijk duurt.

Auteur: Jacqueline Tuinenga
Bron: Belastingdienst