Hoewel nog lang niet alles uitgewerkt is ziet Cumela kansen voor de sector in de gepresenteerde plannen. Zo willen de partijen fors investeren in bouwen, infra en energiezekerheid. Ook willen ze de natuur versterken, een onderwerp waar Cumela concrete ideeën over heeft die wel verder gaan dan de nu gepresenteerde plannen. Maar het is positief dat partijen stappen zetten richting een juridisch geborgd pakket dat nodig is om Nederland van het stikstofslot te halen, waarbij stevig ingezet wordt op innovatie.
In de plannen wordt ook specifiek ingegaan op gewasbescherming: middels bindende convenanten moet het gebruik van schadelijke middelen beperkt worden en ‘groene’ beschermingsmiddelen worden sneller toegestaan.
Reacties partners Cumela
Ook onze koepel VNO-NCW vindt dat de plannen perspectief bieden: “Het stuk van de formerende partijen ademt de positieve energie die Nederland nodig heeft en zij richten terecht hun blik op het toekomstig verdienvermogen van ons land.”
Volgens LTO legt het tussenverslag “een goede basis voor gezamenlijke uitwerking”, maar vindt ook dat sommige voorstellen vragen en zorgen oproepen.
Cumela houdt uiteraard vinger aan de pols met betrekking tot de formatie. We hebben de informateur al aangeboden om mee te denken over diverse dossiers. Daarnaast zijn we inmiddels bezig om onze relaties in de nieuwe Tweede Kamer te verstevigen en uit te breiden.
Bekijk hier de reacties van onze partners op het tussenverslag:
lees onze reactie per onderdeel
Infrastructuur
Regels en rapportages
Arbeidsmarkt
Onderwijs en talentontwikkeling
Energie & duurzaamheid
Stikstof en natuurherstel
Het is goed dat er aandacht is voor het versnellen van de huizenbouw en de bijbehorende bezwaarprocedures. Kijk daarbij ook naar de regeldruk tijdens het bouwproces en de aanleg van de bijbehorende infrastructuur. Heb binnen deze grote bouwopgave ook oog voor circulair bouwen, zodat we toekomstige onverwerkbare recyclingstromen voorkomen.
We zijn blij met een investeringspakket voor de benodigde infrastructuur en voorzieningen. Tegelijk merken we op dat de middelen nu alleen zijn toegezegd voor de ontsluiting van nieuwe woonwijken. Er is juist veel meer geld nodig voor herstel en verbetering van de bestaande infrastructuur, die op veel plekken in zijn voegen kraakt.
Het tussenverslag laat zien dat beide partijen inzetten op vereenvoudiging van wet- en regelgeving. Dit raakt onze leden direct. Zo willen zij bezwaar- en beroepsprocedures terugbrengen tot één gang, met vaste uitspraaktermijnen en minder mogelijkheden om projecten stil te leggen. Ook wordt vergunningverlening versneld door digitalisering, standaardisering van regels en het schrappen van bovenwettelijke eisen van gemeenten en provincies. Bedrijven zijn daardoor minder tijd kwijt aan uiteenlopende lokale procedures.
De voorgestelde Vereenvoudigingswet moet periodiek overbodige regels schrappen en toezichtlasten verlagen door meer op vertrouwen te sturen in plaats van op gedetailleerde rapportages. Verder wordt ingezet op het integreren van verschillende subsidie- en investeringsregelingen, zodat bedrijven minder complexe aanvraag- en verantwoordingsplichten krijgen.
De focus op halvering van vergunningtermijnen en het terugdringen van ‘nationale koppen’ op Europese regels sluit goed aan bij onze inzet voor minder regeldruk. Naar onze mening is dit een veelbelovende agenda binnen ons thema Regels & Rapportages.
Het is goed om te lezen dat het tussenverslag ruimte biedt voor de ontwikkeling van de arbeidsmarkt en het ondernemersklimaat, waaronder voor de cumelasector. Dit sluit aan bij onze ambitie om de sector verder te versterken.
Het midden- en kleinbedrijf wordt genoemd als belangrijke pijler en er is aandacht voor innovatie, ondernemen, inclusiviteit en vakmanschap. Termen als activerende WW, modern ontslagrecht en passende transitievergoeding klinken veelbelovend, al zijn we benieuwd naar de concrete uitwerking.
Ook is het positief dat loondoorbetaling bij ziekte en de WIA worden meegenomen in voorstellen voor vereenvoudiging en activering. Een belangrijke aandachtspunt blijft dat de kosten van die vereenvoudiging niet bij werkgevers terechtkomen. Cumela blijft daar alert op.
Hoewel er geen apart hoofdstuk aan onderwijs is gewijd, komt het thema duidelijk terug binnen economie, arbeidsmarkt en kennisbeleid.
Cumela waardeert de voorgestelde investeringen in het onderwijs. Goed onderwijs is essentieel om professionals voor te bereiden op de grote transities waar Nederland voor staat. Mbo-, hbo- en wo-instellingen spelen daarbij een belangrijke rol. Het is positief dat de positie en waardering van mbo-studenten verder wordt versterkt.
Binnen het programma Leven Lang Leren worden persoonlijke leerbudgetten of leerrechten geïntroduceerd, afhankelijk van de genoten opleidingstijd. Daarmee wordt bij- en omscholing gedurende de loopbaan toegankelijker en laagdrempeliger.
De eerste passages over landbouw zijn positief: “een overheid die werkt vanuit vertrouwen en naast de boeren staat om samen de transitie naar een duurzamer voedselsysteem te realiseren”. Deze lijn past bij de trendbreuk sinds Rutte IV.
Ook krijgt innovatie weer een belangrijke plek: “Met subsidies en kredieten ondersteunen we private investeringen. Door goed samen te werken met het agrarisch bedrijfsleven en kennisclusters kunnen we bewezen innovaties die aansluiten bij een toekomstbestendig en duurzaam voedselsysteem opschalen en uitrollen.” Cumela ziet kansen in deze samenwerking. Loonwerk is een efficiënte manier om nieuwe innovaties snel op te schalen en uit te rollen.
Duidelijkheid op de lange termijn blijft belangrijk voor ondernemers. De impact van de gebiedsplannen verschilt per gebied en heeft invloed op het grondgebruik van elke agrarische cumelaondernemer, zeker rond Natura2000-gebieden. Ondernemers in het agrarisch loonwerk moeten voldoende tijd en ondersteuning krijgen om hun bedrijfsvoering hierop aan te passen. Dat vraagt veel van hun veranderingsvermogen.
Het is duidelijk dat stevig wordt ingezet op het terugdringen van emissies in lucht, bodem en water. Dat blijkt uit de doelsturing op stikstof, water en CO₂ per gebied. Cumela juicht dit toe: de rijksoverheid stelt algemene reductiedoelen vast, provincies bepalen gebiedsspecifieke doelen en ondernemers kiezen hoe zij deze doelen op bedrijfsniveau realiseren.
Dit komt ook terug in de passage: “We verminderen het gebruik van schadelijke gewasbeschermingsmiddelen.” CDA en D66 willen dit invullen via nationale, bindende convenanten met sectoren en ketenpartijen. Cumela neemt hier graag aan deel. Daarnaast is het positief dat er ruimte komt voor geïntegreerde gewasbescherming, het sneller toelaten van goed geteste groene middelen en het toestaan van veredelingstechnieken.
Het is positief dat partijen stappen zetten richting een juridisch geborgd pakket om Nederland van het stikstofslot te halen, met innovatie als belangrijk onderdeel. Tegelijk missen we een duidelijke visie op natuurherstel binnen de natuurgebieden zelf. Juist daar liggen kansen en bestaan al concrete voorbeelden waar snel ecologische winst te behalen is. Dat gaat verder dan het verwijderen van exoten en vernatting. Door het voorstel te verbreden met deze kansen ontstaat sneller natuurherstel en meer ruimte voor ondernemerschap.
We zijn blij met herstel en versterking van natuur, maar dan gebaseerd op volhoudbare natuur en niet op wensnatuur. Het onderhouden van natuur in ons cultuurlandschap is noodzakelijk. Onze achterban kan én wil daarbij helpen.
