Voor agrarisch loonwerk is de brandstofclausule een praktisch en effectief instrument. Hiermee kunnen prijsstijgingen direct en transparant worden verrekend met de opdrachtgever. Toch zien we dat zo’n clausule nog niet overal wordt toegepast, terwijl het ondernemers juist op korte termijn helpt om grip te houden op kosten. Hier lees je meer over het opnemen van zo’n clausule en het berekenen van een passende toeslag. Aangezien brandstofkosten in de cumelasector momenteel kunnen variëren tussen 8 en 20 procent van de brutomarge, kan het effect van prijsstijgingen zeer aanzienlijk zijn.
Tijdens de Oekraïnecrisis zagen we dat ook overheidsopdrachtgevers, op initiatief van cumelabedrijven, de brandstofclausule gingen toepassen bij lopende contracten. Hoewel hiervoor in principe andere instrumenten beschikbaar zijn, zoals de risicoregeling GWW, bleek de brandstofclausule in de praktijk een belangrijk voordeel te hebben: deze loopt niet met een vertraging van enkele maanden achter en gaat niet uit van een maandgemiddelde, maar maakt het mogelijk om prijsstijgingen op basis van werkelijke kosten direct en snel te verrekenen. Juist in tijden van sterk fluctuerende prijzen is dat een groot pluspunt. In afwachting van het handelingskader, kun je allicht onderzoeken of je opdrachtgever bereid is hierover in gesprek te gaan.
Naast de brandstofclausule wijst Cumela op de mogelijkheden van de risicoregeling GWW binnen de RAW-systematiek. Deze regeling is, sinds de nieuwe RAW-standaard, juist bedoeld om prijswijzigingen al vanaf de start van een werk te verrekenen. Toch wordt deze in de praktijk nog regelmatig niet van toepassing verklaard, ondanks de ervaringen tijdens de Oekraïnecrisis. Cumela vindt dat dit anders moet.
We horen uit de praktijk dat een beroep op paragraaf 47 UAV (kostenverhogende omstandigheden) vaak ingewikkeld is en soms geen of slechts gedeeltelijke compensatie oplevert. Door drempels zoals het ondernemersrisico en de vaak (ten onrechte) gehanteerde 5%-vuistregel blijft een groot deel van de kostenstijging bij de aannemer liggen. Cumela benadrukt dat deze vuistregel geen harde norm is en dat hierover het gesprek met opdrachtgevers gevoerd moet worden.
Volgens de Gids Proportionaliteit horen risico’s te liggen bij de partij die deze het beste kan beheersen. Extreme en onvoorziene prijsstijgingen volledig bij aannemers neerleggen is daarom niet redelijk. Risico’s die de ondernemer niet kan beïnvloeden of kon voorzien horen niet eenzijdig bij de ondernemer. Dit vraagt om maatwerk en goed overleg.
