bouwplaats

Indexering 2020

Datum: 22 september 2020
Laatst bijgewerkt: 24 september 2020
Door: Nico Willemsen
Aan het begin van een nieuw jaar krijg je als ondernemer de kans om hogere kosten door te berekenen. Grijp die kans. Om je op weg te helpen, volgt hier een overzicht van de indexen die je kunt gebruiken. Staat er niets over in het contract? Ook daar gaan we op in.

Je bent een contract aangegaan voor meerdere jaren waarin afspraken zijn gemaakt over de prijs. Ondertussen nemen echter de kosten voor brandstof en arbeid, maar ook voor machines en materieel toe. Hoe ga je daar als ondernemer mee om?

Nog te vaak zien we dat het ondernemers niet lukt om de prijsverhogingen door te zetten in hogere tarieven. Onwetendheid, te veel ontzag voor de opdrachtgever of gebrek aan onderhandelingsvaardigheid zit veel van onze leden in de weg. Dat dit niet nodig is, schetsen we hier, want er zijn gewoon afspraken over gemaakt in het bestek. Kun je die niet vinden? Ook dan blijken er echt nog wel mogelijkheden te zijn.

Het (RAW-)bestek
Afspraken over indexering worden voor aanvang altijd vastgelegd in een (RAW-)bestek, een raamovereenkomst, of het contract dat de basis vormt voor het werk of de dienst die je uitvoert. Afspraken over indexering zijn vooral gebruikelijk bij een meerjarig contract, zoals bij onderhoudswerkzaamheden, of als er een mogelijkheid tot verlenging bestaat. Door het vastleggen van een indexering maak je eigenlijk een afspraak voor de toekomst. Wil je indexering toepassen, dan moet je dus eerst achterhalen wat er in het bestek of contract over is opgenomen of wat je gaat opnemen.

Let op: ben je het niet eens met de indexering, dan kun je daar alleen wat mee doen voordat je een contract aangaat. Alleen dan kun je het ter sprake brengen en kan de opdrachtgever het aanpassen als hij het ermee eens is. Eenmaal overeengekomen, heb je te doen met wat jullie hebben afgesproken.

Het kan ook zo zijn dat je in de stukken niets kunt terugvinden over indexering. Dat wil niet altijd zeggen dat je dan niet mág indexeren. Juist dan is het heel belangrijk goed voorbereid hierover in gesprek te gaan met je opdrachtgever.

Indexeren of verrekenen
Onderstaand achtereenvolgens uitleg over twee indexen die je kunt gebruiken om nieuwe tarieven/eenheidsprijzen vast te stellen. De derde heeft uitsluitend als doel om achteraf hogere of lagere kosten te verrekenen over termijnen die je al hebt gefactureerd.

Door het vastleggen van een indexering maak je eigenlijk een afspraak voor de toekomst

1: CBS-GWW-index: stijging januari 2020 3,3 procent

Sinds de publicatie van de ‘Standaard RAW bepalingen 2015’ kun je voor een RAW-bestek gebruikmaken van de CBS-GWW-index. Let op: er wordt sinds juni 2020 een nieuwe reeks gebruikt 2015 = 100. Ook voor verhuurtarieven of andere overeenkomsten in de GWW is dit een representatieve bron. Deze index kun je gratis raadplegen en publiceert het CBS per kwartaal op zijn website.

De algemene CBS-GWW-index is de ‘42/43 Grond-, weg- en waterbouw (GWW)’. Bij specifieke werken kan ook één van de deelgebieden van toepassing zijn, zoals bijvoorbeeld: ‘civieltechnische werken, waterbouwkundige werken of bouwrijp maken’. Als die van toepassing zijn staat dit expliciet in het contract vermeld. 

De meest recente CBS-GWW-index (juli 2020) laat maar een stijging van 0,1 procent zien ten opzichte van een jaar geleden. In april was dit zelfs – 0,9 procent terwijl januari een stijging van 3,3 procent liet zien. Dit is natuurlijk als gevolg van corona behoorlijk in beweging. 

Tabel 1: CBS-GWW-index (Inputprijsindex 42/43)

Jaar

Kwartaal

Index

% t.o.v. 1 jr. eerder

Gemiddelde Index

% t.o.v. 1 jr. eerder

2019

januari

110,3

3,6

112

3,0

 

april

112,2

5,4

 

 

 

juli

113,1

2,7

 

 

 

oktober

111,4

0,3

 

 

2020

januari*

113,9

3,3

nnb

nnb

 

april*

111,2

-0,9

 

 

 

juli*

113,3

0,1

 

 

 

oktober

nnb

nnb

 

 

Bron: CBS, laatst gewijzigd 28 augustus 2020, * voorlopige cijfers

2: Consumentenprijzen-index: stijging januari 2020 1,8 procent

Hoewel het minder vaak voorkomt, wordt in het contract soms ook verwezen naar de zogenaamde Consumentenprijzen-index (CPI). Ook deze index kun je gratis bekijken. Het CBS publiceert die iedere maand in plaats van per kwartaal. 

De consumentenprijzen-index is niet de meest voor de hand liggende index voor de cumelasector. Maar als de opdrachtgever het zo heeft bepaald en je hebt geen verzoek gedaan voor een alternatief, dan heb jij je eraan te houden. De consumentenprijzen-index is minder aan fluctuatie onderhevig dan de CBS-GWW-index en liet in januari 2020 een stijging van 1,8 procent zien ten opzichte van een jaar eerder.

Tabel 2: CBS Consumentenprijzen-index

2019

Index

% t.o.v. 1 jr. eerder

 

2020

Index

% t.o.v. 1 jr. eerder

januari

104,05

2,2

 

januari

105,97

1,8

februari

104,97

2,6

 

februari

106,64

1,6

maart

105,37

2,8

 

maart

106,85

1,4

april

106,08

2,9

 

april

107,34

1,2

mei

105,94

2,4

 

mei

107,18

1,2

juni

105,84

2,7

 

juni

107,51

1,6

juli

106,9

2,5

 

juli

108,69

1,7

augustus

107,37

2,8

 

augustus*

108,13

0,7

september

106,7

2,6

 

september

nnb

nnb

oktober

107,16

2,7

 

oktober

nnb

nnb

november

106,73

2,6

 

november

nnb

nnb

december

106,8

2,2

 

december

nnb

nnb

gemiddeld 2019

106,16

2,6

 

gemiddeld 2020

nnb

nnb

Bron: CBS, laatst gewijzigd 8 september 2020 (*= voorlopige cijfers)

3: Risicoregeling-GWW

Opgepast, want de Risicoregeling-GWW moet je niet gebruiken voor het vaststellen van nieuwe tarieven. Met de Risicoregeling-GWW kun je alleen met terugwerkende kracht hogere of lagere kosten uit het verleden verrekenen. Hoe werkt dat dan? Bijvoorbeeld: op 1 januari 2020 is de index voor gasolie gepubliceerd. Deze index heeft betrekking op september 2019. Dat betekent voor jou als ondernemer dat jij vanaf 1 januari drie maanden de tijd hebt om dit in de facturatie van september te verrekenen. Uiteraard kan dat alleen als de regeling geldt voor het bestek dat je uitvoerde. 

In een RAW-bestek geldt standaard de Risicoregeling-GWW, behalve als die (paragraaf 01.04.02) is uitgesloten. Hiermee kun je gedurende het werk met terugwerkende kracht loon, brandstof en bouwstoffen verreken. Het loonkostenbestanddeel en het brandstofbestanddeel moeten jullie dan wel in een juist percentage van de aanneemsom zijn overeengekomen. Kijk daar kritisch naar in het bestek en vraag om aanpassing indien nodig. Brandstof mag je per direct verrekenen, loon na één jaar.

De bedragen voor de te verrekenen bouwstoffen moet je vermelden in de inschrijfstaat. Let op: als de kosten dalen, kan dat ook een terugbetaling betekenen. De risicoregeling-GWW ontvang je maandelijks met een abonnement bij het CROW. Je leest meer over het verschil tussen de CBS-GWW-index en de Risicoregeling-GWW inclusief rekenvoorbeelden in het artikel van Grondig 10, 2018, zie bijlage.

Tabel 3: Risicoregeling-GWW

2019

Loonkosten

Gasolie

 

2020

Loonkosten

Gasolie

januari

187,1

245,8

 

januari

193,1

264,5

februari

187,1

252,4

 

februari

193,1

252,8

maart

187,1

255,2

 

maart

193,1

236,7

april

187,1

258,0

 

april

193,1

229,1

mei

187,1

260,1

 

mei

193,1

223,7

juni

187,1

249,8

 

juni

193,1

nnb

juli

191,8

251,8

 

juli

nnb

nnb

augustus

191,8

249,4

 

augustus

nnb

nnb

september

191,8

256,8

 

september

nnb

nnb

oktober

191,8

256,6

 

oktober

nnb

 nnb

november

191,8

257,0

 

november

 nnb

nnb 

december

191,8

260,9

 

december

 nnb

nnb 

Bron: CROW, Publicatiedatum 1 september 2020 (bouwstoffen niet vermeld)

Extra: Bedrijfseigen indexering
Voor agrarisch loonwerk zijn bovenstaande varianten minder geschikt. In dat geval ligt een bedrijfseigen indexering meer voor de hand. Hoewel hier buiten de landbouw niet vaak voor wordt gekozen, kun je het wel gebruiken bij bestekken/werken wanneer er niets bepaald is over indexering. Vooral als er sprake is van heel specifiek werk met een uniek kostenprofiel. De bestaande indexen voldoen dan soms niet. Ook dan kun je kiezen voor een bedrijfseigen berekening.

Cumela Kompas

Wil je als bedrijf dit niet allemaal zelf uitzoeken, dan kun je een beroep doen op de speciaal door Cumela Nederland ontwikkelde Kompas. Een jaarlijkse publicatie van de kostprijzen is daar onderdeel van. Daarin komen afzonderlijke kostprijscomponenten zoals loon, brandstof, rente, huisvesting, afschrijvingen, reparatie & onderhoud, verzekeringen, huur, overige machinekosten en algemene kosten aan bod. Om kostenontwikkeling op bedrijfsniveau in beeld te brengen is het indexeringsmodel in de kostprijsberekeningsmodule van Cumela een handig hulpmiddel.

Wil je meer gedetailleerde informatie over je eigen bedrijf? Ook dat is mogelijk wanneer je zelf gaat meedoen aan Cumela Kompas. Meld je daarvoor aan door een mail te sturen naar: [email protected]

Veel mogelijkheden
Door te laten zien wat er mogelijk is, hopen we dat jij als ondernemer ontdekt dat er wel degelijk mogelijkheden zijn om stijgende kosten door te berekenen. Ben je toch nog onzeker over je mogelijkheden of wil je graag verder sparren over dit onderwerp? Dat kan. Neem daarvoor gerust contact op met de Cumela Ondernemerslijn via 033- 247 49 99 of door te mailen naar: [email protected]. Voor meer specifieke vragen kun je een beroep doen op Cumela Advies, via [email protected]