Cumela heeft eerder haar zorgen geuit over de invoering van de ABRO, de Algemene Beveiligingseisen voor Rijksoverheidsopdrachten. In een brief aan minister Tieman gaven we aan dat ook wij hechten aan de veiligheid van ons land, maar vroegen we wel nadrukkelijk aandacht voor proportionaliteit en uitvoerbaarheid van regelgeving voor het mkb. Dat zorgde ervoor dat we in contact kwamen met het ministerie van Binnenlandse Zaken.
In overleg met Ron Nulkes, programmadirecteur Veilig Inkopen bij het ministerie, organiseerde Cumela op 18 februari in Nijkerk een bijeenkomst met ondernemers om de gevolgen van ABRO voor de praktijk te bespreken. Daarbij waren ook vertegenwoordigers van het ministerie en het Nationaal Bureau Industrieveiligheid (NBIV) aanwezig.
De ABRO is sinds 1 januari van kracht en is bedoeld om de nationale veiligheid te beschermen bij overheidsopdrachten waarbij gevoelige informatie, locaties, objecten of processen betrokken zijn. De ABRO geldt alleen voor opdrachten met mogelijke risico’s voor de nationale veiligheid, niet voor álle overheidscontracten. Het gaat naar schatting om circa 1.000 tot 1.500 opdrachten per jaar. De regeling wordt eerst ingevoerd door Rijksoverheid in de periode 2026–2027. Daarna zullen geleidelijk ook provincies, gemeenten, waterschappen of organisaties zoals UWV, ProRail en Schiphol volgen.
Beperkte administratieve last
Een belangrijk aspect van de ABRO is dat screening op naleving vóór de definitieve gunning, maar na de aanbesteding plaatsvindt. Hierdoor blijft de administratieve last in de aanbestedingsfase beperkt. Het NBIV beoordeelt of een partij voldoet aan de eisen op thema’s zoals bestuur, personeel, fysieke en digitale beveiliging. De eisen zijn afhankelijk van het risico voor zogenoemde Te Beschermen Belangen (TBB). In veel gevallen - bijvoorbeeld bij regulier groenonderhoud zonder directe betrokkenheid bij gevoelige objecten - gaat het om het laagste risiconiveau, waarbij vooral organisatorische en personele eisen gelden, zoals een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) van de betrokken medewerkers en toegangsbeveiliging.
Tijdens de Cumela-informatiebijeenkomst bleek dat ondernemers die deelnamen aan de officiële MKB-toets ervaren dat de impact in de meeste gevallen beheersbaar en beperkt blijft, vooral bij opdrachten met laag risico. De aanwezigen gaven aan dat zij in de praktijk nog weinig veranderingen merken, behalve in situaties waarin al veiligheidschecks noodzakelijk waren, bijvoorbeeld bij defensieterreinen of luchthavens.
Open gesprek
Cumela-leden hadden wel vragen over hoe hoofdaannemers de vereisten richting onderaannemers zullen vertalen. Dit punt blijft onderwerp van verdere monitoring en overleg. De bijeenkomst kenmerkte zich door een open gesprek. De vertegenwoordigers van het ministerie en het NBIV gaven aan graag in contact te blijven met Cumela wanneer tijdens de implementatie vragen of knelpunten ontstaan.
Kortom: ABRO brengt verplichte beveiligingseisen met zich mee voor opdrachten met veiligheidsrisico’s. Op basis van de huidige inzichten lijkt de impact voor de meeste Cumelabedrijven proportioneel en gericht op uniformering en duidelijkheid in veiligheidsregels binnen de overheid.
